على محمدى خراسانى

374

شرح رسائل (فارسى)

نسبت به خبر ثابت است پس بايد نسبت به شهرت هم شامل باشد اثبات ملزوم : در آينده تفصيلا خواهد آمد كه ادلّهء حجيت ، خبر واحد را شامل است اثبات ملازمه : چون مناط حجيت خبر واحد افادهء ظن است و لا ريب در اينكه ظن حاصله از شهرت بمراتب از ظن حاصله از خبر واحد قوىتر است چون در خبر گاهى راوى يك نفر است آن هم عامى ولى در شهرت اوّلا فتواى مشهور است و ثانيا همه عالم و عادلند و لذا اطمينان قويترى براى انسان حاصل مىشود پس اگر خبر را مىگيرند بايد شهرت را هم بگيرند ، شيخ ره مىفرمايد : نظير اين استدلال را شهيد ثانى در مسالك در باب شياع ظنى دارند بيان ذلك : شهرت در احكام شرعيه است كه فلان حكم مشهور است يعنى اكثر علماء طبق آن فتوا داده‌اند ولى شياع در موضوعات خارجيه است مثل رؤيت هلال و . . . حال بلااشكال بيّنه يعنى شهادت عدلين در موضوعات حجت است و دليل دارد شهيد ثانى ره فرموده : اگر بيّنه حجيت دارد پس بايد بطريق اولى شياع حجت باشد زيرا كه ظن حاصل از شياع اى چه‌بسا بمراتب اقوى باشد از ظن حاصله از شهادت عدلين پس بالاولوية بايد حجت باشد . جواب مرحوم شيخ : روىهم‌رفته سه اشكال بر اين استدلال وارد مىشود . 1 - شما در استدلال خود شهرت فتوائيه را به خبر واحد قياس نموديد آن‌هم به قياس اولويت ما مىگوئيم : اين قياس اولويت از نوع اولويتهاى ظنى است و اولويت ظنيه بمراتب از شهرت ضعيف‌تر است با اين حساب چگونه براى اثبات حجيت شهرت به آن تمسك مىكنيد ؟